Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), küresel mavi ekonominin 2030'da 3 trilyon dolar katma değere ulaşacağını öngören projeksiyonlarını güncelledi. Rapor, 2010'da 1,5 trilyon dolar civarında olan mavi ekonominin iki katına çıkacağını, istihdamın ise 31 milyondan 40 milyona yükseleceğini vurguluyor.
Büyümenin en belirgin itici güçleri arasında offshore rüzgar enerjisi, akuakültür, deniz biyoteknolojisi ve liman-lojistik dijitalleşmesi öne çıkıyor. Offshore rüzgar pazarı özellikle 2020 sonrası yıllık çift haneli büyüme oranlarıyla dikkat çekiyor; 2024 sonunda 83 GW olan küresel kurulu gücün 2030'da 250 GW'ı aşması bekleniyor.
OECD raporunda, geleneksel sektörlerin (deniz taşımacılığı, kıyı turizmi) büyümeye devam edeceği ancak yeni sektörlerin katma değer payında belirgin artış yaşanacağı belirtildi. Deniz biyoteknolojisinin 2030'da 8 milyar dolar civarında küresel pazara ulaşacağı hesaplanıyor.
Türkiye Bağlamı
Raporda Türkiye doğrudan adıyla zikredilmemekle birlikte, 8.592 km kıyı şeridi ve Avrupa'nın su ürünleri yetiştiriciliğinde 1. sırada olan konumu nedeniyle bölgesel olarak büyüme potansiyeli yüksek ülkeler arasında değerlendiriliyor. Türkiye'nin 2023'te resmileştirdiği 2053 Sürdürülebilir Mavi Ekonomi Eylem Planı, bu küresel trende uyumlu bir politika çerçevesi olarak öne çıkıyor.
Rapor ayrıca, gelişmekte olan ülkelerdeki büyüme hızının gelişmiş ülkelerden daha yüksek olacağını belirtiyor. Türkiye, Endonezya, Filipinler ve Brezilya gibi geniş kıyı ve nüfusu olan ülkeler 2030'a doğru küresel mavi ekonomi pazar payından daha büyük dilim alabilecek konumda.
Sürdürülebilirlik Uyarısı
OECD, büyüme projeksiyonlarının sürdürülebilirlik koşullarının sağlanması durumunda geçerli olduğunu vurguluyor. Aşırı avcılık, deniz çöpü, kıyı ekosistem tahribatı, iklim değişikliğine bağlı okyanus asitlenmesi gibi sorunlar çözülmezse, projeksiyonların yalnızca %60-70'i gerçekleşebilir. Rapor, deniz koruma alanlarının %30'a çıkarılması, plastik atık azaltımı ve yenilenebilir deniz enerjisi yatırımlarını öncelikli olarak öneriyor.
Kritik Bulgular
- 2030 küresel mavi ekonomi: 3 trilyon dolar+
- İstihdam: 40 milyon kişi
- Offshore rüzgar 2030 hedefi: 250 GW
- En hızlı büyüyen segment: deniz enerjisi (yıllık ~%15)
- Deniz biyoteknolojisi pazarı 2030: ~8 milyar dolar
Raporun Türkiye özelindeki yansımaları önümüzdeki dönemde yayınlayacağımız analiz içeriklerinde ele alınacak.
Kaynaklar
- The Ocean Economy in 2030 — OECD