Türkiye su ürünleri ihracatı 2025'te 2,1 milyar dolara çıktı

Türkiye'nin 2025 yılı su ürünleri ihracatı 2,1 milyar dolara ulaşarak tarihî rekorunu kırdı. Bir önceki yıla göre %8 büyüme gösteren sektörde levrek, çipura ve Türk somonu ihracatın üç belkemiğini oluşturuyor.

TÜİK verilerine göre ihracatın coğrafi dağılımında Avrupa Birliği pazarı %45 ile başı çekerken, Rusya %18, Orta Doğu %12 pay aldı. ABD ve Uzak Doğu pazarları görece küçük ama hızla büyüyen destinasyonlar olarak öne çıktı.

Türlerin Dağılımı

2025 ihracat kompozisyonu:

• Levrek ve çipura — 980 milyon dolar (ana ihraç kalemi)
• Türk somonu — 420 milyon dolar (geçen yıla göre %22 artış)
• Midye ve diğer kabuklular — 180 milyon dolar
• Karides ve kerevit — 95 milyon dolar
• Diğer — 425 milyon dolar

Türk somonu özellikle Karadeniz kıyısındaki yetiştirme tesislerinden çıkıyor ve son 5 yılda katlanan bir büyüme trendinde. Levrek ve çipura ise Ege kıyılarındaki yetiştiricilerin hakim olduğu pazarda, İspanya ve Yunanistan'a kıyasla rekabet avantajı devam ediyor.

Değer Zinciri Dönüşümü

Tarım ve Orman Bakanlığı açıklamalarında, sektörün ham ürün ihracatından işlenmiş ürüne dönüşüm ihtiyacına vurgu yapıldı. Mevcut ihracatın büyük kısmı taze/soğutulmuş form. Füme, dondurulmuş ve paketlenmiş ürünlerin payı henüz düşük. İşleme kapasitesine yatırım, gelecek dönemin önceliği olarak belirtiliyor.

Bir başka önemli başlık sürdürülebilirlik sertifikasyonu. AB'nin 2027'den itibaren sıkılaştıracağı çevresel sertifikasyon gereklilikleri, Türk yetiştiricilerin ASC (Aquaculture Stewardship Council) gibi sertifikaları daha yaygın almasını zorunlu kılacak. Mevcut durumda büyük şirketler bu yola girmiş olsa da orta ve küçük üreticiler geride.

2026 Beklentileri

Sektör temsilcileri, 2026 yılı için %10-12 büyüme öngörüyor. Türk somonunun 500 milyon dolar sınırını geçeceği, toplam ihracatın ise 2,3 milyar dolar seviyesine çıkacağı tahmin ediliyor.

Ancak büyümenin önünde yem maliyeti artışı, sertifikasyon yükü ve iklim değişikliğine bağlı üretim dönemi daralması gibi riskler var. Karadeniz su ürünleri analizimizin ayrıntılarına bakılabilir.

Kritik Rakamlar

• 2025 toplam ihracat: 2,1 milyar dolar
• Büyüme: %8
• En büyük destinasyon: Avrupa Birliği (%45)
• En hızlı büyüyen tür: Türk somonu (%22)
• 2026 beklentisi: 2,3 milyar dolar